KAZAKHSTAN’S FOREIGN POLICY AND INTERNATIONAL RECOGNITION (1991-2019)

Chitra Rajora

doi:10.71191/centerasia2024.v64.n2.023

Авторлар

Chitra Rajora Jawaharlal Nehru University Автор

DOI:

https://doi.org/10.71191/centerasia2024.v64.n2.023

Кілт сөздер:

Қазақстан, легитимділік, мойындау, сыртқы саясат, халықаралық институттар мен өңірлік ұйымдар.

Аңдатпа

Бұл мақалада 1991 жылы тәуелсіздік алған сәттен бастап 2019 жылға дейінгі кезеңде Қазақстанның саяси жүйесінің қалыптасуындағы халықаралық мойындаудың рөлі қарастырылады. Онда Қазақстанның Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ) мен Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы (ЕҚЫҰ) сияқты халықаралық ұйымдарға белсенді қатысуы, сондай-ақ Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы (ТМД), Шанхай ынтымақтастық ұйымы (ШЫҰ) және Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) секілді өңірлік бірлестіктерге тартылуы талданады. Зерттеуде Нұрсұлтан Назарбаевтың басшылығымен Қазақстанның прагматикалық және көпвекторлы сыртқы саясат ұстанып, Ресей, Қытай, АҚШ және Еуропалық одақ сияқты ірі державалармен қатынастарда тепе-теңдікті сақтауға ұмтылғаны көрсетіледі. Мұндай тәсіл Қазақстанға өз егемендігін қорғауға, шетелдік инвестицияларды тартуға және халықаралық легитимділігін нығайтуға мүмкіндік берді.

Мақалада 1991–2019 жылдар аралығы ерекше маңызға ие екені атап өтіледі, себебі бұл кезеңде Қазақстан ішкі және сыртқы саясатта ауқымды өзгерістерді бастан кешірді. Ең елеулі өзгеріс 2019 жылғы билік транзиті болды — бұл оқиға Назарбаевтың ұзақмерзімді президенттік билігінің аяқталуын білдірді. Бұл ауысым Қазақстанның ішкі саяси ландшафтына ғана емес, оның сыртқы саясатының бағыты мен басымдықтарына да ықпал етті. Биліктің ауысуы қоғамның өзгеріске деген сұранысы мен болашаққа деген үмітін айқын көрсетті, бұл қазақстандық қоғамның өзгеріп келе жатқан ұмтылыстарын бейнеледі.

Осы тұрғыда мақалада 2019 жылғы саяси транзиттің Қазақстанның сыртқы саяси бағдарларына, халықаралық мойындалуға ұмтылысына және ішкі легитимділікті нығайту үдерісіне қалай әсер еткені зерттеледі. Бұл зерттеу халықаралық мойындау, дипломатия және саяси трансформация арасындағы өзара байланыстарды тереңірек түсінуге ықпал етіп, 1991–2019 жылдары Қазақстанның халықаралық белсенділігі мен ішкі саяси үдерістері елдің тұрақтылық пен легитимділікке бағытталған жолын қалай айқындағанын көрсетеді.

Әдебиеттер тізімі

Worster, W. (2009), ‘law, politics, and the conception of the state in to state Recognition theory’, Boston University International Law Journal Vol- 27 (1).

OSCE (2010), “OSCE Summit in Astana begins with call to Heads of State to advance Euro-Atlantic and Eurasian security”, OSCE [Online: Web] Accessed on 22 December 2019 URL: https://www.osce.org/cio/74233

Russell, M. (2019), “The EU’s new Central Asia strategy”, EPRS, January 2019, URL: The EU's new Central Asia strategy (europa.eu)

Zardykhan, Z. (2004), ‘Russian in Kazakhstan and Demographic Change: Imperial Legacy and the Kazakh Way of Nation- Building’, Asian Ethnicity, 5 February, 5 (1):61-79.

Radyuhin, V. (2009), “India to Play Active Role in Shanghai Group”, The Hindu, October 27, [Online: web] Accessed 21 February 2020 URL: http://www.hindu.com/2005/1 0/27/stories/ 20051 02718141600.htm

*EEAS (2019) “Kazakhstan, EU’s Relations with Country”, EEAS, [Online: Web] Accessed on 21 February 2019 URL:https://eeas.europa.eu/headquarters/headquarters homepage/1367/kazakhstan-and-eu_en

Awan Z. (2018), “Success of 18th Summit of SCO”, ChinaDaily 6 December 2018 [Online: Web] Accessed on 3 March 2020 URL: http://www.chinadaily.com.cn/a/201806/12/WS5b1f1e18a31001b82571f712.html

Abishev, A. E. (2002) (ed.), Kazakhstan in Focus: Ten Years of Independence, Almaty: Center for Foreign Policy and Analysis.

Tiffany P. N. (2010), ‘China’s Role in Shaping the Future of Afghanistan’ Policy Outlook, 1 September 2010, Carnegie Endowment’s Asia Program.

Tallberg J & Dellmuth L (2017), ‘Why National and International Legitimacy Are Linked: Effects of Social Trust’, Paper prepared for presentation at the 10th Conference on the Political Economy of International Organizations (PEIO), Bern, January 12-14, 2017.

Schatz, E. (2000), ‘Framing Strategies and non-conflict in Multi-ethnic Kazakhstan,” Frank Cass, Landon, vol.6(2): 71-94.

Rumer, B. (1989) Soviet Central Asia: A Tragic Experiment. Unwin Hymen, Press, London.

Olcott, M. (1995) “Oil and Politics in Kazakhstan”, Caspian Crossroad, [Online: Web] Accessed on 10 March 2020, URL: http://ourworld.compuserve.com/homepages/usazerb/casp.htm .