CENTRAL ASIA AS A GROWING REGION OF GLOBAL INTEREST: PROSPECTS AND RISKS IN A CHANGING GEOPOLITICAL LANDSCAPE

Zhanat Momynkulov

doi:10.71191/centerasia2024.v64.n2.020

Авторлар

Zhanat Momynkulov L.N. Gumilyov ENU Автор

DOI:

https://doi.org/10.71191/centerasia2024.v64.n2.020

Кілт сөздер:

Орталық Азия, Қазақстан, геосаясат, аймақтық интеграция, «Белдеу және жол», климат.

Аңдатпа

Орталық Азия терең геосаяси өзгерістерден өтіп жатыр және бұрын әлемдік саясаттың шеткі аймағы саналған болса, қазір халықаралық сауда, дипломатия және энергетикалық қауіпсіздіктің маңызды орталығына айналып барады. Осы мақалада аймақтың өрлеуі демографиялық өсім, экономикалық әртараптандыру, транспорттық байланыстар және дипломатиялық белсенділік арқылы қарастырылатыны, сондай-ақ негізгі тәуекелдер ретінде ірі державалардың бәсекелестігі, экологиялық және институттық қиындықтар бағаланады. Қазіргі зерттеулер мен геосаяси бағалауларға сүйене отырып, Орталық Азия Еуразияда орта ауқымды мемлекеттер блогына айналуға әлеуеті бар деп саналады. Әсіресе, Қазақстан мен Өзбекстан стратегиялық ойыншылар ретінде ерекшеленеді. Дегенмен, аймақтық интеграцияның тұрақтылығы, теңгерімді дипломатия және икемді басқару сапасы аймақтың сыртқы қысымдарды азайту және ішкі осалдықтарды шешу арқылы өз болашағын қалыптастыратынын анықтайды.

Әдебиеттер тізімі

AsiaPlus (2024). Central Asia–Afghanistan Transport Initiatives: Risks and Opportunities. Dushanbe. https://asiaplus.tj/en (accessed: 20.05.2025).

Capsunlock.org (2023). China–Central Asia Summit: Strategic Outcomes and Risks. https://capsunlock.org (accessed: 20.05.2025).

Cacianalyst.org (2023). Kazakhstan and Uzbekistan: Emerging Middle Powers in Central Asia. Silk Road Studies Program. https://www.cacianalyst.org (accessed: 10.06.2025).

Consulate General of the Republic of Uzbekistan in Aktau (2023). The Demographic Potential of the New Uzbekistan. https://uzconsulate-aktau.kz/ (accessed: 10.06.2025).

DGAP (2023). Central Asia’s Strategic Realignment: Implications for Europe and Beyond. German Council on Foreign Relations. https://dgap.org/en (accessed: 15.06.2025).

Eurasian Research Institute (2024). Central Asia 2040: Vision for Regional Integration. Almaty: Eurasian Research Institute. https://eri.kz (accessed: 15.06.2025).

Geopolitical Monitor (2024). Kazakhstan’s Foreign Policy and Regional Diplomacy. Toronto: GM. https://www.geopoliticalmonitor.com (accessed: 15.06.2025).

Gov.kz (2024). Ministry of Foreign Affairs of Kazakhstan: Official Statements on Foreign Policy Strategy. https://www.gov.kz/mfa (accessed: 05.08.2025).

ISRS Uzbekistan; Baidarov, Yerkin (2025, August 15). Regional Identity as the Basis for Central Asian Integration. https://isrs.uz/en (accessed: 20.08.2025).

Modern Diplomacy (2023). Cultural Identity as a Driver of Regional Integration in Central Asia. https://moderndiplomacy.eu (accessed: 05.08.2025).

Orfonline.org (2024). India’s North–South Transport Corridor: Strategic Implications. Observer Research Foundation. https://www.orfonline.org (accessed: 13.08.2025).

Wegerich, Kai & Overland, Indra (2012). Energy and Water Security in Central Asia: Solving a Rubik’s Cube. Routledge.